In dit gedeelte wil ik graag uitleg geven over landschapsfotografie. Dit zal ik doen door middel van vragen te stellen. Op een later tijdstip zal ik diverse punten nader/dieper uitleggen.

Wat is landschapsfotografie?

Om deze vraag te beantwoorden moet je eigenlijk eerst weten wat een landschap is. Het woordenboek “Van Dale” zegt het zo: “de omgeving zoals de mens die waarneemt”. Dit kan dus ieder stukje natuur of stad zijn in Nederland. Ook stadsfoto’s zijn dus een onderdeel van landschapsfotografie.

Maar de meeste fotografen die aan deze fotografie doen zijn meer geïnteresseerd in de natuur. Dit zie je dan ook het meest voorkomen. Zijn dan alle natuurfoto’s landschapsfoto’s? Nee, dat zou ik niet willen zeggen. Een stelregel die je kan gebruiken is dat je een horizon moet kunnen zien. Let op, moet kunnen zien. In een bos is dit dus lastiger, maar gevoelsmatig is deze er wel en daar gaat het om!

Wat voor apparatuur heb je nodig bij landschapsfotografie?

In principe maakt het niet welke apparatuur je gebruikt, als je er maar mee om weet te gaan. Aan de andere kant is sommige apparatuur erg handig om landschapsfoto’s te maken. Deze apparatuur zal ik kort nader toelichten.

Statief: Een statief is eigenlijk noodzakelijk. Het zorgt ervoor dat er geen trillingen ontstaan tijdens het fotograferen. Daarnaast werken veel landschapsfotografen met diverse sluitertijden om mooie effecten te bereiken of om na zonsondergang zo lang mogelijk het avondlicht te vangen.

Groothoeklens: Om een landschap in al zijn facetten en weidsheid vast te leggen is een groothoeklens absoluut een aanrader. Let wel op, hoe groter de hoek, hoe meer vertekening deze geeft.

ND Filters: Omdat de camera niet exact opneemt wat het oog ziet, moet je het licht corrigeren. Dit kan je doen door middel van ND filters. Klik hier voor meer informatie hierover.

Als je langer bezig bent met fotografie zal je merken dat het erg belangrijk is om met goed materiaal te werken. Investeer hier dan ook daarom in. Goede lenzen (meestal ook de duurdere lenzen) leveren absoluut een beter plaatje op!

Wat maakt een foto tot een goede landschapsfoto?

Een goede landschapsfoto voldoet aan een aantal eisen. Een goede compositie, rechte horizon en sfeer. Ik zal ze even in het kort uitleggen.

Een compositie maakt of breekt een foto. Een erg belangrijke factor is de vlakverdeling. Aan de andere kant zijn deze regels er ook om overtreden te worden. Ik heb een aantal punten al reeds eerder en nader uitgelegd, klik hier om er meer over te lezen.

Een scheve horizon op een landschapsfoto, het is bijna zoiets als vloeken in de kerk. Controleer daarom altijd goed hoe de horizon staat bij het nemen van een foto. Mocht je op de pc achterkomen dat deze een klein beetje scheef is, zet hem dan even recht in bijvoorbeeld Photoshop. Een tip: gebruik de grid functie in Photoshop.

Sfeer, hoe vang je deze en zorg je ervoor dat deze op de foto terecht komt? Veel oefenen, op gevoel afgaan en proberen. Uiteraard zijn er wel een aantal tips. Zoals bijvoorbeeld: het mooiste licht en de prachtigste kleuren in de natuur vind je meestal rond zonsopkomst en zonsondergang. Of werk met contrasten, licht en donker.

Mochten er nog vragen zijn omtrent dit artikel, of opmerkingen, kunt u contact opnemen met mij via het contactformulier.

Digitale spiegelreflex camera’s zijn fantastische apparaten, maar ze kunnen nooit het daadwerkelijk licht opvangen zoals het oog kan zien. Een oog past een automatische correctie toe, een camera niet. Vaak pak een camera het licht meer op als daadwerkelijk beeld. Het licht wordt dan als het ware opgeblazen. Dit is het grootste probleem met landschapsfotografie, waar kleur en licht een belangrijke schakel is om een mooie foto te maken. Omdat het licht vaak opgeblazen wordt gaan er details verloren die op de voorgrond of in de schaduw staan. De structuur van gras, stenen, bomen, etc verdwijnen dan. Om dit probleem op te lossen zijn er ND filters ontwikkelt.

Maar wat zijn nu ND filters?

ND staat voor Neutral Density. Neutral Density, dit betekent: Dit moet geen kleur hebben. Deze filters zijn voor de helft grijs en een helft helder glaswerk. Het donkere gedeelte leg men op het lichtste gedeelte, meestal de lucht. Hierdoor wordt het licht als het ware geremd en je een betere verdeling van het licht krijgt op de foto, waardoor er recht gedaan wordt aan de foto omdat de werkelijk vastgelegd wordt. Er zijn 2 verschillende soorten filters. Harde en zachte varianten. Ik gebruik op dit moment het merk Cokin (Het Z systeem). Dit is een zachte filter. Het is van plastic. Dit heeft als voordeel dat de filters niet verschrikkelijk duur zijn. Het nadeel is dat ze krasgevoeliger zijn, en krassen zie je op de foto. Een harde variant is er bijvoorbeeld van het merk Lee. Deze filters zijn gemaakt van glas. Ze zijn een stuk steviger, minder krasgevoeliger. Het nadeel is dat ze een behoorlijk stuk duurder zijn.

Maar hoe werk je nu met filters?

De meeste camera’s meten het licht van alle vier de hoeken. Daarna wordt het gemiddelde uitgerekend. Hier word dan een compromis gemaakt met als resultaat dat er details van schaduw of hoge lichtpunten verloren gaan. Dit is erg jammer…We kunnen dit oplossen door eerst een meting te doen van de grond: gras, bomen of gebouwen. Dit is bijvoorbeeld 1/2s op F8. Daarna meten we de lucht, dit is dan bijvoorbeeld 1/30s. Dit verschilt dan 5 trappen. We pakken dan dus bijvoorbeeld een 3 stops ND filter. De kleuren en van de lucht en structuur van het land blijven dan beide behouden.

Mochten er nog vragen zijn, neem dan contact met mij op.

Wat is nu eigenlijk sluitertijd? De sluitertijd is de tijd die jij bepaalt om een foto te maken. Dit is een heel kort, maar krachtig antwoord. We gaan even hier extra bij stilstaan.

Een korte sluitertijd zorgt ervoor dat een foto “bevroren” wordt. Het moment dat je het doet staat alles er scherp op. Dit zie je vaak terug komen in natuur en landschapfoto’s. Nu doen gewone vakantie “kiekjes” fotografen dit ook. Wil je hiervan onderscheiden zal je moeten zorgen dat naast de sluitertijd, diafragma ook de compositie goed is. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan…Hieronder een foto (van een molen vlakbij Streefkerk, in de Alblasserwaard), met korte sluitertijd en dus haarscherp.

Molen bij Streefkerk

Een lange sluitertijd zorgt voor beweging. Het tegenovergestelde dus. Hierdoor kan bijvoorbeeld een waterval lijken op een witte zachte deken. Je kan dit dus ook expres doen, om de foto’s anders te laten lijken als dat de gemiddelde nederlander zou maken. Hieronder een voorbeeld. deze is gemaakt op de Groesplaat bij Sleeuwijk, tegenover Gorinchem. Hier is dus het water bevroren, wat een apart effect geeft.

Strand van de Groesplaat, Sleeuwijk. Foto met lange sluitertijd.

Eén van de redenen waarom je een lange sluitertijd kan gebruiken is om ergens de aandacht op te laten vestigen. Bijvoorbeeld een foto maken bij de zee en een pier. Als je een lange sluitertijd gebruik zal je zien dat de zee als ware een spiegel wordt, de details van de golven verdwijnen. Aan de andere kant blijven de details van de pier zichtbaar. Het oog wordt dan vanzelf naar de pier getrokken omdat hier nog structuur zichtbaar is.

Om een foto met lange sluitertijd te maken heb je wel diverse hulpmiddelen nodig. Zo is het noodzakelijk om een camera op een statief te zetten. Daarnaast is een draadontspanner een “must”. Mar dit is nog niet het enige. Als je overdag zonder filters een foto zou maken met een lange sluitertijd zal je zien dat de foto op bepaalde plekken overbelicht raakt. Om meer over filters te weten te komen, kan je één van mijn andere artikelen lezen.

Waar vinden we de sluiterstand? Boven op de camera zit naast de A (diafragma, zie andere uitleg.) de S. deze staat voor sluitertijd. In deze voorkeuze kan je alleen werken met sluitertijden. Daarnaast heb je nog een voorkeuze M. Hier kan je beide gebruiken, dus zowel sluitertijd als diafragma.

Een advies (wat menig fotograaf zou geven) is oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Probeer eens uit, fotograferen is soms net schilderen.

Laat wat er in je hoofd zit, eruit komen…

Je staat in een donkere ruimte, met je ogen dicht….na een minuut mag je ze open doen.

Na een tijdje worden je pupillen groter en groter. Je gaat  langzaam wennen een de donkere ruimte met weinig licht. Op een gegeven moment zie je randen van voorwerpen, maar de rest blijft wazig! We hebben het op dit moment over het diafragma van je oog.

Bij een laag diafragma is de opening van de lens groot. Bij een hoog diafragma is de opening van de lens klein. In het begin, als je met fotografie bezig bent, is dit lastig. Je gevoel zegt dat dit andersom.

Maar hoe werkt dit?

Een diafragma werkt door middel van lamellen in een rondje. Hoe groter de opening moet zijn hoe verder de lamellen open staan. Eigenlijk vrij simpel! Zie maar op de afbeelding hieronder.

Bij een laag diafragma (F7 of lager), is het gebied wat je scherp wilt stellen, scherper dan de rest. De rest zal wazig zijn. Dit is bijvoorbeeld erg handig als je alleen de aandacht op je onderwerp wilt hebben. Zoals hieronder:

Torenvalk

Bij een hoog diafragma (10 of hoger) is het hele gebied scherp. Als je bijvoorbeeld de zonnestralen wilt vangen kan je bijvoorbeeld F22 gebruiken. Hoe lager je gaat hoe meer stervormig de zon zal worden. Je kunt zo laag gaan dat je alleen een rondje heb van de zon.. Zie een voorbeeld hieronder van zonnenstralen:

Riviertje de Boezem vlakbij De Donk in de Alblasserwaard

Wil je altijd alles scherp hebben, zonder toeters en bellen, gebruik dan altijd F9 of F9. Dan zit je altijd goed!

Nog 1 tip! Diafragma kan niet zonder sluitertijd. Deze 2 werken altijd samen. Lees daarom ook mijn uitleg over de sluitertijd.